De wondere wereld van triggers

Als je nooit getriggerd wordt in een relatie, zit je waarschijnlijk niet echt in een relatie.

Dan ben je aan het presteren. Of aan het dissociëren. Of je speelt het veilig op een manier die intimiteit netjes buiten de deur houdt.

Getriggerd worden is geen teken dat je relatie stuk is.

Het is een teken dat je dichtbij bent gekomen.

En dát is precies de plek waar oude wonden omhoog komen.

Hoe dichterbij iemand komt, hoe groter de kans dat hij of zij ergens op drukt wat al langer gevoelig is. Dat hoort erbij. Het is geen bug, het is de onderdeel van echte verbinding.

Elke relatie heeft z’n vaste menukaart aan gedoe.

Angst om jezelf kwijt te raken.

Angst om verlaten te worden.

Jaloezie.

Schaarste.

Onzekerheid over de toekomst.

Je gaat geraakt worden. Dat is de prijs van liefhebben.

Dat betekent niet automatisch dat jullie niet bij elkaar passen.

Het betekent dat jullie in relatie zijn.

Triggers gaan meestal niet over wat er nu speelt

Triggers zijn zo heftig omdat ze zelden alleen over dit moment gaan.Ze trekken een hele geschiedenis open.

We lopen allemaal rond met oude tekorten, onvervulde behoeften, conclusies die we ooit hebben getrokken over wie we zijn en wat we waard zijn. En laat dat nou precies het materiaal zijn waar de mensen die het dichtst bij ons staan, onvermijdelijk tegenaan lopen.

Welkom in de ervaring van de Mensch:)

Een trigger ontstaat wanneer iets in het nu, iets ouds raakt. En ineens reageer je niet meer alleen op wat er gebeurt, maar op alles wat eraan vastzit. Je lijf is sneller dan je hoofd. Je zenuwstelsel neemt het over. Verhalen schieten door je hoofd. Bescherming gaat aan.

Je klapt dicht.

Of je valt aan.

Of je gaat pleasen.

Of je trekt je terug.

Wat jouw systeem ooit heeft geleerd om liefde te overleven toen het niet veilig voelde, komt automatisch naar voren.

En nee, de bedoeling is niet om jezelf (of je partner) daarvoor af te straffen.

De bedoeling is dat je leert herkennen: dit is oud en de lading die het meeneemt, hoort niet bij deze situatie.

Met andere woorden: dit is een wond waarin gepord wordt.

Het lastigste aan getriggerd zijn

Het moeilijkste is niet dát je getriggerd bent. Het moeilijkste is het doorhebben.

In het moment voelt het glashelder:Jij deed dit. Het deed pijn. Dus nu reageer ik.

En soms klopt dat ook. Soms doet je partner iets onhandigs, pijnlijk of gewoon ronduit lomp.

Maar als je reactie (te) groot wordt, dus je wordt overspoeld, paniekerig, woedend, wanhopig, verdoofd of radeloos, dan is dat vaak de hint. De lading die zit hoort niet bij het event van dat moment, maar met wat het aanraakt.

Dat betekent niet dat je partner vrijuit gaat.

En ook niet dat jij “te gevoelig” bent.

Het betekent dat iets in het 'nu' landde op een plek die al beurs was.

En een zenuwstelsel in beschermingsstand kent geen nuance. Alleen: veilig of onveilig.

Daarom heeft het geen zin om meteen te gaan discussiëren, uitleggen of procederen over wie gelijk heeft. Zolang je lijf in overlevingsstand staat, kun je niet echt communiceren. Dan kun je alleen escaleren, instorten of maskeren.

De eerste stap is dus niet het gesprek.

De eerste stap is regulatie.

Eerder leren stoppen

De kunst is jezelf eerder te betrappen.

Dat vraagt twee dingen.

1. Inzicht in je eigen geschiedenis

Je moet je patronen kennen. Weten waar jij standaard op aangaat. Welke conclusies je brein trekt zodra je je onveilig voelt. Niet om alles op je jeugd te gooien, maar om te kunnen denken: ah, dit is die oude film weer.

2. Contact met je lichaam

Triggers zijn niet alleen gedachten. Ze zitten in je lijf. Snelle hartslag. Kaken op slot. Druk op je borst. Adem hoog. Onrust. Bevriezing. En soms pure razernij.

Je lichaam weet het altijd eerder dan je hoofd.

Als je die signalen leert herkennen, kun je ingrijpen voordat de reactie het stuur overneemt. Getriggerd zijn is niet het probleem.

Het probleem is wat we doen zodra we getriggerd zijn.

De mijnen van een triggerlandschap

• Afhankelijkheid vs. autonomie

  De één zoekt nabijheid, de ander ruimte. Beiden voelen zich bedreigd.

• Verlatingsangst

  Een laat appje, een afgezegde afspraak, een afwezige toon.

• Niet gezien worden

  Geen afstemming, geen prioriteit voelen, emotionele afwezigheid.

• Teleurstelling

  Verwachtingen die niet worden waargemaakt.

• Ambivalentie

  Twijfel, afstand of inconsistentie kan diepe onzekerheid raken.

• Niet begrepen worden

  Je niet herkend voelen in wie je bent.

Dit zijn geen kleinigheden. Dit zijn existentiële thema’s. Voor je zenuwstelsel voelt het vaak als code rood, zelfs als er objectief weinig aan de hand is.

En hier zit de nuance.

Soms wijst een trigger je terecht op iets wat niet klopt: emotionele luiheid, gebrek aan zorg, of echte onverenigbaarheid.

En soms is het een echo uit het verleden die reageert op iets wat lijkt op toen, maar niet hetzelfde is.

Daarom vraagt ‘heling’ (dat woord echt..pff..) in relaties twee dingen tegelijk:

Eigen verantwoordelijkheid

“Ik merk dat dit iets ouds in mij raakt,” in plaats van: “Jij maakt mij zo.”

Relationele veiligheid

Een partner die je gevoelens niet wegzet. Die aanwezig blijft. Die snapt dat hij of zij de wond niet heeft veroorzaakt, maar wel meedoet in hoe ermee wordt omgegaan.

Je partner is niet je ouder.

Die gaat het niet perfect doen. Maar die kan je wel ontmoeten.

En dat is waar het om draait.

Niet om triggers vermijden.

Maar om ze leren herkennen. Benoemen. En er samen doorheen bewegen.

Intimiteit zit in de reparatie

Relaties breken niet op triggers.

Ze breken op wat er daarna gebeurt.

Klap je dicht?

Ga je in de aanval?

Haak je af?

Of blijf je, adem je, en probeer je te begrijpen?

Intimiteit leeft in de reparatie.

In het moment na de paniek.

In het verschil tussen: 'dit deed pijn' en 'ik wil snappen waarom.'

Verwacht de triggers. Ze komen. Daar kan je op wachten!

En als ze er zijn: vertraag. Word nieuwsgierig. Neem verantwoordelijkheid. Herstel eerlijk.

Dit is het werk. Niet alleen van relaties.

Maar van mens-zijn met andere mensen.

Hoe werk je met triggers (praktisch)

• Stop de escalatie

  Niet oplossen. Eerst pauze. Reguleren.

• Neem eigenaarschap

  Wat voel ik? Waar raakt dit aan?

• Spreek zonder beschuldiging

  “Ik voelde me alleen,” niet “jij deed…”

• Valideer

  Begrip tonen zonder het eens te hoeven zijn.

• Deel jouw binnenwereld

  Zonder verdediging.

• Benoem het patroon

  “Doen we dit vaker?”

Maak herstel concreet

Wat helpt nu?

Leer voor de volgende keer

Wat hebben we nodig als dit weer gebeurt?

Triggers verdwijnen niet.Ze worden draaglijker als je ze samen kunt vasthouden.

Reflectievragen

Ga hier niet snel doorheen. Even goed bij stilstaan. Kan een hoop conflict voorkomen!

1. Wat triggert mij het meest in relaties?

2. Welk verhaal vertelt mijn hoofd dan direct?

3. Waar ben ik het meest bang voor in conflict?

4. Wat gebeurt er in mijn lichaam als ik getriggerd ben?

5. Hoe reageer ik dan meestal?

6. Wat probeert die reactie te beschermen?

7. Waar ken ik dit gevoel van vroeger?

8. Wat had ik toen nodig wat ik niet kreeg?

9. Wat verwacht ik onbewust dat mijn partner alsnog oplost?

10. Wat zou mij helpen om eerst te reguleren voordat ik het gesprek aanga?

    
    

Leer te begrijpen waarom sommige momenten zo hard binnenkomen.

Dan kan je vanaf daar kiezen hoe je wilt reageren.

In plaats van automatisch te herhalen wat je ooit nodig had om te overleven.

Dat is volwassen intimiteit.